Vulvalippen: tijd voor een benaming zonder schaamte

Waarom heet het ineens vulvalippen?

Je hebt de term vulvalippen misschien al voorbij zien komen in het nieuws. De Dikke Van Dale kondigde aan het woord op te nemen in het woordenboek, na een jarenlange campagne van actiegroepen Dolle Mina en Schaamteloos. Hoofdredacteur Ton den Boon verwacht dat vulvalippen bij de eerstvolgende update van de online editie wordt toegevoegd, waarschijnlijk in het najaar van 2026. De term zelf is niet nieuw: hoogleraar seksuologie Ellen Laan pleitte al in 2021 voor deze aanpassing, als onderdeel van een bredere beweging om vrouwelijke anatomie zonder schaamte te benoemen. Voor veel vrouwen roept het nieuws een simpele vraag op: is vulvalippen nu gewoon een ander woord voor schaamlippen, of verandert er meer? Het antwoord is dat het om precies hetzelfde lichaamsdeel gaat. Wat verandert, is de manier waarop we erover praten.

Schaamlippen: een naam met een schaamtevol verleden

De naam schaamlippen behoort tot een oude traditie waarin woorden rond de geslachtsdelen vaak een verwijzing naar schaamte kregen. Zo werd in het Latijn de term *pudenda* gebruikt voor de uitwendige geslachtsdelen, een woord met de letterlijke betekenis ‘delen waarvoor men zich schaamt’. Vanaf de achttiende eeuw verschenen in het Nederlands verschillende benamingen met ‘schaam-’, waaronder schaamlippen. Vulvalippen sluit aan bij een bredere beweging om vrouwelijke anatomie neutraler en zonder negatieve lading te benoemen.

De vulva en vagina zijn daarbij niet hetzelfde. De vulva is de verzamelnaam voor de uitwendige geslachtsdelen, waaronder de binnenste en buitenste vulvalippen. De vagina is het inwendige kanaal.

 

 

Vulvalippen in alle vormen en maten

 

Net als elk ander lichaamsdeel verschillen vulvalippen enorm van vrouw tot vrouw. De binnenste vulvalippen, in medische termen labia minora, en de buitenste vulvalippen, labia majora, kunnen sterk uiteenlopen in kleur, vorm en grootte. Sommige vrouwen hebben opvallend grote schaamlippen, anderen juist kleine schaamlippen, en een verschil tussen de linker en rechter kant komt regelmatig voor. Al deze variaties zijn in principe volledig normaal en zeggen niets over hygiëne, gezondheid of aantrekkelijkheid. Toch groeien veel vrouwen op met een vertekend beeld, mede doordat er in beeldmateriaal en gesprekken lang een smal ideaalbeeld overheerste. Weten dat variatie de norm is, is vaak al de eerste stap om anders naar je eigen lichaam te kijken.

 

Hoe vulvalippen veranderen door de jaren heen

 

De vorm van je vulvalippen ligt niet voor altijd vast. Tijdens de puberteit groeien ze mee met de rest van je lichaam, en het is heel gewoon dat de ene kant zich anders ontwikkelt dan de andere. Na een bevalling kan het weefsel rekken of kan er littekenweefsel ontstaan rond de vagina en het perineum, waardoor de vorm of het gevoel verandert. Ook rond de overgang, wanneer het oestrogeengehalte daalt, kan de huid van de vulva dunner of minder elastisch aanvoelen. Geen van deze veranderingen is op zichzelf een probleem, maar ze verklaren wel waarom veel vrouwen op verschillende momenten in hun leven opnieuw naar hun vulvalippen kijken en zich afvragen wat voor hen normaal is.

 

Wanneer vulvalippen wel voor klachten zorgen

 

Variatie is normaal, maar dat betekent niet dat elke vorm ook prettig hoeft te voelen. Grotere of langere vulvalippen kunnen schuren tijdens het lopen, fietsen, hardlopen of paardrijden, opgesloten raken in strak zittende (bad)kleding, of ongemak geven tijdens intimiteit. Voor sommige vrouwen speelt er vooral een gevoel van onzekerheid, bijvoorbeeld tijdens seks of bij het dragen van strakke (bad)kleding. Het verschil tussen incidenteel ongemak en aanhoudende klachten zit vaak in de herhaling: schuurt het bij één stevige fietstocht, of speelt het eigenlijk bij bijna elke activiteit? Die klachten kunnen samen voorkomen of los van elkaar, en ze zijn voor iedereen anders. Belangrijk om te weten: fysiek ongemak en een onzeker gevoel zijn allebei legitieme redenen om verder te kijken naar oplossingen, en geen van beide hoeft eerst ernstig te zijn voordat je erover mag praten.

 

Praten over je lichaam zonder schaamte

 

De taalverandering van schaamlippen naar vulvalippen is vooral bedoeld om het gesprek makkelijker te maken. Hoe eerder je leert dat je lichaam gewoon een naam heeft in plaats van een schaamwoord, hoe kleiner de drempel om ergens mee naartoe te gaan als je klachten hebt. Dat begint al bij hoe ouders en scholen erover praten, maar het geldt net zo goed voor het gesprek met een arts. Zo'n gesprek hoeft trouwens niet te wachten tot er echt iets aan de hand is: net zoals je een moedervlek uit voorzorg laat checken, mag je ook zonder duidelijke klacht vragen stellen over wat voor jou normaal is. Bij Kliniek aan de Maas krijg je die ruimte: klachten of vragen over je vulvalippen bespreek je in een persoonlijk consult, met respect en aandacht, zodat je samen kunt bekijken wat voor jou de juiste vervolgstap is.

 

Wat gebeurt er tijdens een consult bij Kliniek aan de Maas

 

Een consult begint met een gesprek over je klachten, je medische voorgeschiedenis en wat je hoopt te bereiken. Vervolgens kijken we samen met jou naar de anatomie en wat er mogelijk is om je doel na te streven. Wanneer klinische foto’s relevant zijn, worden deze alleen met jouw toestemming gemaakt voor het medisch dossier en om een eventueel resultaat later te kunnen beoordelen.

Op basis van het onderzoek bespreekt de gynaecoloog wat in jouw situatie passend is. Soms is uitleg en geruststelling voldoende. Soms zijn er andere mogelijkheden, bijvoorbeeld begeleiding door een huisarts, seksuoloog of bekkenfysiotherapeut. Wanneer een schaamlipcorrectie mogelijk passend is, krijg je uitleg over de ingreep, het herstel, de verwachtingen en de risico’s. Na het consult ontvang je een persoonlijk advies en kun je rustig nadenken over een eventuele vervolgstap.

 

Schaamlipcorrectie als oplossing bij aanhoudende klachten

 

Blijkt uit het consult dat een labiumreductie passend kan zijn, dan kunnen de binnenste, buitenste of beide vulvalippen worden gecorrigeerd. Het doel is om klachten zoals schuren, irritatie of ongemak tijdens bewegen en intimiteit te verminderen en de vorm beter te laten aansluiten bij jouw wensen.

Bij Kliniek aan de Maas vindt de ingreep doorgaans plaats onder lokale verdoving en duurt deze, afhankelijk van de uitgebreidheid, ongeveer een uur. De wond wordt gehecht met oplosbare hechtingen en je kunt dezelfde dag naar huis. Ben je zwanger, geef je borstvoeding of is er sprake van een infectie of huidprobleem in het gebied, dan wordt de ingreep uitgesteld.

Het herstel duurt gemiddeld vier tot zes weken. Het uiteindelijke resultaat kan meestal pas na enkele maanden goed worden beoordeeld. Zoals bij iedere operatie zijn er risico’s, waaronder een bloeding, infectie, littekenvorming, veranderde gevoeligheid of een resultaat dat anders uitvalt dan verwacht. De gynaecoloog bespreekt deze risico’s tijdens het consult.

---

Deel deze pagina